دستگاه الکتروکوتر چیست؟
معرفی کامل، نحوه عملکرد، نکات فنی و بازار کار
دستگاه الکتروکوتر یکی از پرکاربردترین تجهیزات پزشکی در اتاق عمل است؛ دستگاهی که تقریباً در تمام جراحیها حضور دارد و نقش مهمی در برش، انعقاد و کنترل خونریزی ایفا میکند.
با این حال، بسیاری از دانشجویان مهندسی پزشکی، علیرغم شنیدن نام آن، شناخت دقیقی از عملکرد، ساختار فنی و اهمیت این دستگاه در بازار کار ندارند.
در این مقاله، الکتروکوتر را از سطح آشنایی عمومی تا نگاه فنی و اجرایی بررسی میکنیم.
الکتروکوتر (Electrosurgical Unit – ESU) دستگاهی است که با استفاده از جریان الکتریکی با فرکانس بالا، امکان برش بافت و انعقاد خون را فراهم میکند.
برخلاف تصور رایج، این دستگاه با «سوزاندن» بافت کار نمیکند، بلکه از انرژی الکتریکی کنترلشده برای ایجاد اثر درمانی استفاده میکند.
الکتروکوتر کجا استفاده میشود؟
این دستگاه در اغلب محیطهای درمانی بهکار میرود، از جمله:
اتاق عمل عمومی
جراحیهای تخصصی
کلینیکهای سرپایی
مراکز درمانی کوچک و بزرگ
بهدلیل استفاده گسترده، الکتروکوتر جزو تجهیزات حیاتی و همیشهفعال محسوب میشود.
الکتروکوتر چگونه کار میکند؟ (به زبان ساده)
الکتروکوتر جریان الکتریکی با فرکانس بالا تولید میکند. این جریان:
از الکترود فعال خارج میشود
از بافت عبور میکند
و در نهایت از طریق الکترود برگشتی (پلیت) به دستگاه بازمیگردد عبور این جریان باعث:
برش بافت (Cut Mode)
یا انعقاد و کنترل خونریزی (Coagulation Mode) میشود.
اجزای اصلی دستگاه الکتروکوتر
از دید مهندسی پزشکی، شناخت اجزای دستگاه اهمیت زیادی دارد:
منبع تغذیه
برد تولید فرکانس بالا
الکترود فعال
پلیت یا الکترود برگشتی
سیستمهای ایمنی و مانیتورینگ
درک عملکرد این اجزا، پایه یادگیری تعمیرات و عیبیابی دستگاه است.
نکات مهم بهرهبرداری و ایمنی
الکتروکوتر مستقیماً با بدن بیمار در تماس است، بنابراین رعایت نکات ایمنی حیاتی است:
اتصال صحیح پلیت
جلوگیری از سوختگی بیمار
بررسی سالم بودن کابلها
کالیبراسیون صحیح دستگاه
بخش زیادی از خطاهای بالینی، به نصب و استفاده نادرست برمیگردد، نه خرابی دستگاه.
ایرادات رایج دستگاه الکتروکوتر
در تجربه عملی، مشکلات زیر بیشترین تکرار را دارند:
عدم برش مناسب
کاهش قدرت خروجی
آلارمهای ناگهانی
سوختگی پلیت یا کابل
خرابی بردهای داخلی
شناخت این ایرادات، نقطه شروع ورود به بازار تعمیرات است.
چرا یادگیری الکتروکوتر برای بازار کار مهم است؟
در همه مراکز درمانی وجود دارد
خرابی آن مستقیماً روند جراحی را مختل میکند
تعمیر و نگهداری آن تقاضای دائمی دارد
به همین دلیل، تسلط بر این دستگاه برای مهندسان پزشکی یک مزیت رقابتی جدی محسوب میشود.
الکتروکوتر؛ فقط یک دستگاه یا یک مهارت؟
برای دانشجوی مهندسی پزشکی، الکتروکوتر فقط یک دستگاه نیست؛ بلکه:
دروازه ورود به تجهیزات اتاق عمل
پایه یادگیری تجهیزات پیشرفتهتر
و یکی از اصلیترین مهارتهای فنی بازار کار
یادگیری اصولی آن، دید فنی و اجرایی دانشجو را متحول میکند.
جمعبندی
دستگاه الکتروکوتر یکی از مهمترین و پرکاربردترین تجهیزات پزشکی است که شناخت آن برای هر مهندس پزشکی ضروری است.
درک عملکرد، ساختار فنی، نکات ایمنی و ایرادات رایج این دستگاه، اولین گام جدی برای ورود به دنیای تجهیزات پزشکی و بازار کار آن محسوب میشود.
در مقالات بعدی، بهصورت تخصصیتر به بررسی سایر تجهیزات پزشکی و مهارتهای مرتبط با آنها خواهیم پرداخت.
